چاپ یکی از اختراعات مهم بشر در طول تاریخ است که انقلابی بزرگ در نحوه ثبت رویدادهای تاریخی و شکل گیری تمدنهای مختلف به وجود آورده است. روشها و انواع چاپ از گذشته تا به امروز دستخوش تغییرات بسیاری قرار گرفته و این صنعت روز به روز در حال پیشرفت و توسعه است. از انواع چاپ در صنایع و حوزههای مختلفی همچون چاپ کتاب، بروشور، بنرهای تبلیغاتی، بسته بندی، وسایل نقلیه، پوشاک، پلاستیک و غیره استفاده میشود. صنعت چاپ دیگر مانند زمانهای قدیم تنها به انتقال طرح بر روی کاغذ محدود نمیشود و در حال حاضر متریال مورد استفاده در آن تنوع بالایی دارد و تقریبا به روی هر سطحی قابل اجرا است.
واژه چاپ در لغت به معنای نقش، اثر، مُهر و نشان بوده و به طور کلی به فشردن یک سطح شامل متن یا تصویر بر روی سطحی دیگر اشاره دارد. ابداع چاپ به قرون وسطی باز میگردد و بر اساس منابع تاریخی، مبدا پیدایش آن نیز کشور چین بوده است. اشکال ساده چاپ را در حدود 175 سال بعد از میلاد مسیح می توان یافت که با ابزاری ساده که از چوب بامبو ساخته بودند، داخل جوهر می کردند و سپس روی تکه کاغذ می مالیدند. نوآوری هایی که مردم چین برای ایجاد جوهر و چاپ انجام دادند، سنت چاپ و نوشتن را به شدت تحت تاثیر قرار داد. با این حال، تحولات چین به اندازه تحولات منطقه اروپا نتوانست روی دنیا تاثیر بگذارد.
واژه چاپ در لغت نامه دهخدا اینگونه تعریف شده است: «عملی که بواسطه آن میتوان از روی یک نوشته چند نسخه شبیه به هم را تهیه کرد». این تعریف به صنعت چاپ قدیمی اشاره دارد و مفهوم اولیه چاپ را بیان میکند. از زمان انتشار اولین کتاب مقدس چاپی توسط چاپخانه یوهانس گوتنبرگ در قرن پانزدهم تا چاپ انواع لیبل، کتاب و … چاپ، تاثیر زیادی در گسترش اطلاعات، تجارت، دانش و صنعت داشته است. صنعت چاپ در معنا و کارکرد امروزی و نوین خود به معنای باز تولید متون و طرح ها بر روی انواع سطوح است که با استفاده از دستگاه ها و قالب های مختلف انجام میشود. این تعریف که از دوران باستان به عنوان هنر باقی مانده است که به مرور دستخوش تغییرات و تکامل شد و انواع چاپ به روشهای مختلفی ایجاد شدند.
همانطور که اشاره کردیم روشها و انواع چاپ از گذشته تا به امروز تغییرات بسیاری پیدا کرده است. در حال حاضر برای چاپ تصاویر و حروف بر روی سطوح مختلف از دستگاهها و متریال متنوعی استفاده میشود و به همین خاطر صنعت چاپ امروزی دارای انواع و گونههای مختلفی است. رایجترین انواع چاپ که در صنایع و مشاغل متعدد مورد استفاده قرار میگیرند شامل موارد زیر هستند:
- چاپ افست یا لیتوگرافی
- چاپ دیجیتال
- چاپ فلکسو
- چاپ گراور یا هلیوگراور
- چاپ سیلک اسکرین
- چاپ تامپو یا بالشتکی
- چاپ ایچینگ
- چاپ لترپرس
